การออกแบบส่วนต่อประสานผู้ใช้ในรูปแบบดาร์กแพทเทิร์นที่มีผลต่อระดับความน่ารำคาญของผู้ใช้ และความน่าเชื่อถือในตราสินค้าสำหรับอีคอมเมิร์ซในประเทศไทย

Abstract

การศึกษาครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ประเภทของดาร์กแพทเทิร์น (Dark Patterns) ที่พบในธุรกิจอีคอมเมิร์ซในประเทศไทย โดยแบ่งดาร์กแพทเทิร์นออกเป็น 5 ประเภท ได้แก่ การรบกวน (Nagging) การกีดขวาง (Obstruction) การล่อลวง (Sneaking) การแทรกแซง (Interface Interference) และการบังคับให้กระทำ (Forced Action) นอกจากนี้ ยังมีการศึกษาถึงผลกระทบของดาร์กแพทเทิร์นแต่ละประเภทที่มีต่อระดับความน่ารำคาญของผู้ใช้ (Annoyance) และความน่าเชื่อถือในตราสินค้า (Brand Trust) ซึ่งมีกลุ่มตัวอย่างในช่วงอายุระหว่าง 20 ถึง 30 ปี จำนวน 30 ราย ทั้งนี้ได้ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน โดยสถิติความแปรปรวนแบบวัดซ้ำ (Repeated Measures ANOVA) ผลการศึกษาพบว่า ดาร์กแพทเทิร์นประเภทการบังคับให้กระทำ (Forced Action) และการกีดขวาง (Obstruction) ส่งผลต่อระดับความน่ารำคาญของผู้ใช้สูงที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับรูปแบบอื่น ๆ ในขณะที่การล่อลวง (Sneaking) และการแทรกแซง (Interface Interference) ส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือในตราสินค้ามากกว่าประเภทอื่น ๆ จากผลการทดลองนี้แสดงให้เห็นถึงผลกระทบทางลบของดาร์กแพทเทิร์น ต่อประสบการณ์ของผู้ใช้ ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางให้ธุรกิจอีคอมเมิร์ซปรับปรุงการออกแบบแพลตฟอร์ม ให้เหมาะสมกับบริบทประเทศไทยได้